Tuesday, April 5, 2011

यी हुन् राष्ट्र लुट्ने ठूला व्यापारी

चौधरीदेखि भाटभटेनी स्टोरसम्मका ठगी नालीबेली

काठमाडौं । सतो टिर्सट लगाएर शान्तिको वकालत गर्ने, संविधान निर्माणका लागि राजनीतिक दललाई दबाव दिएको भन्दै भाषण गर्ने देशका घरानीय ब्यापारीहरुको कालो अनुसार उदाङ्गो हुँदै गएको छ ।
आन्तरिक राजश्व बिभागले थालेको नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा मुछिएका अनुहारहरु कुनै न कुनै दलको बुई चढेर सभासद् बनेका र शासन चलाउनेसम्म प्रत्यक्ष पहुँच भएका ब्यबसायीहरु छन् । जसले एक दुई लाख वा दुई चार करोडमात्रै हैन अरवौं रुपैयाँ कर छली गरेर अकुत सम्पत्ति कमाएका छन् ।
नक्कली भ्याट बिल छानविन प्रारम्भ भएपछि उनीहरुले स्वभाविकरुपमा आफ्नो राजनीतिक पहुँच प्रयोग गरेर मन्त्री फेरे, सचिवलाई राजीनामा दिन बाध्य बनाए अनि अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीहरुलाई रातारात सरुवा गरे ।
अब उनीहरु पुरक बजेटसँगै कानुन संशोधन गराएर कम जरिवाना तिरेरै उम्कने तयारीमा छन् । नक्कली नोट छापे बराबरको यो अपराधमा उनीहरुलाई सामान्य जरिवाना तिराएर उम्काउने प्रयास भइरहेको छ भने मुलुक लुट्नेहरुको सूचना गोप्य राखेर उनीहरुलाई पुनः लुट्ने मार्ग प्रसस्तसमेत गरिदैछ ।
यी हुन् राष्ट्र लुट्ने व्यापारी
आन्तरिक राजस्व विभागले छानविन गरिरहेका ५२ कम्पनीमध्ये ३१ कम्पनीले नक्कली भ्याट बिलबाट राजस्व छलेका छन् । यी ३१ कम्पनीमध्ये २४ वटा कम्पनीले नक्कली भ्याटबिलको कारोबार गरेर दुई अर्ब ७० करोड रुपैयाँको भ्याट र आयकर छलेका छन् भने सातवटा कम्पनीले नक्कली निकासीको प्रमाणपत्र पेश गरेर भ्याट फिर्तावापत सरकारबाट ८९ करोड रुपैयाँ लिएका छन् ।
नक्कली भ्याट बिल अपराधमा संलग्न हुनेहरुमा औद्योगिक घराना चौधरी, गोल्छा, विशाल, शंकर, वरुण डेभलपर्स, भाटभटेनी सुपरमार्केट र चमेलिया जलविद्युत आयोजनाको चिनियाँ ठेकेदार कम्पनीसम्म छन् । नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा संविधानसभा सदस्य चौधरी समूहका अध्यक्ष विनोद चौधरी र गोल्छा समूहका दिवाकर गोल्छाका र्फमहरु समेत छन् । चौधरीलाई नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एमालेले संविधानसभा सदस्य बनाएको हो भने गोल्छालाई नेपाली कांग्रेसको कोटाबाट मनोनित गरिएको हो ।
शंकर समूह
छानविन गरिएका ३१ वटा र्फममध्ये शंकर समूहको जगदम्बा स्टिलको सबैभन्दा बढी नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ । आन्तरिक राजस्व विभाग स्रोतका अनुसार, जगदम्बाको ८० करोड रुपैयाँ बराबरको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ ।
पहिले ८० करोडको ३८ प्रतिशत तिरे पुग्थ्यो छानविनपछि ८० करोडको नक्कली बिलबाट झण्डै ६० करोड रुपैयाँ कर निर्धारण भएको छ । ८० करोडको १३ प्रतिशत भ्याट, २५ प्रतिशत आयकर र त्यति नै जरिवाना तथा वर्षको १५ प्रतिशतका दरले व्याजसमेत हिसाव गर्दा ८० करोडको ७५ प्रतिशत सरकारलाई तिर्नुपर्दछ, स्रोतले भन्यो । त्यो भनेको ६० करोड रुपैयाँ हो ।
भारतबाट ४० वर्ष अघि शुन्य रुपैयाँ लिएर नेपाल आएका शंकरलाल गोल्यानका अहिले डेढ दर्जन उद्योग छन् । डेढ दर्जन उद्योगमध्ये जगदम्बा स्टिल सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो । वर्षमा शंकर समूहले २६ अर्ब रुपैयाँको कारोवार गर्ने दावी गोल्यानले आˆनो वेभसाइटमा गरेका छन् । ५२ वटा कम्पनीको छानविन सकिएपछि दोस्रो लटमा छानविनका लागि सूची बनाइएका ४८० र्फममा गोल्यानका अन्य र्फमहरु पनि छन् । यसै समूहका पवनकुमार गोल्यान एनएमबी बैंकका अध्यक्ष छन् ।
चौधरी ग्रुप
चौधरी ग्रुप अन्र्तगत विनोद चौधरीले नेतृत्व गरिरहेका तीनवटा कम्पनी र अरुण चौधरीले नेतृत्व गरिरहेको एउटा कम्पनीको पनि नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा छ । चौधरी समूहको सिजि इम्पेक्स र सिजी इलेक्ट्रोनिक्सबाट छ करोड रुपैयाँ बराबरको नक्कली बिल फेला परेको छ । चौधरी समूहकै सिजि फुड पनि नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा छ । छानविनको क्रममा अन्तिम चरणमा पुगेका पाँच खाद्य कम्पनीमध्ये सिजी फुड पनि छ । ‘सिजी फुडबाट पनि करोडौं रुपैयाँका नक्कली भ्याट बिल फेला परेका छन्’ आन्तरिक राजस्व विभाग स्रोतले जानकारी दियो ।
नेपालबाहिर दर्जनौं होटल खोल्ने भनेर चर्चामा आएको चौधरी समूहको सिजि इलेक्ट्रोनिक्स र सिजी इम्पेक्सले नेपालमा एलजी, सिजी कम्पनीका विद्युतीय उपकरणको विक्री गर्दै आएका छन् । उता सिजी फुड भने वाईवाइ चाउचाउको उत्पादन कम्पनी हो ।
सभासद् चौधरीका भाई अरुण चौधरीको अरुण इन्टरकन्टिनेन्टलको पनि १६ करोड रुपैयाँको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ । विभागले आठ वटा सवारीसाधनको अधिकृत विक्रेताको छानविन गरेको थियो जसबाट २० करोड रुपैयाँ बराबरको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ । ‘छलि गर्नेमा सबैभन्दा ठूलो अरुण इन्टरकन्टिनेन्टल हो’ विभाग स्रोतले बतायो ।
गोल्छा समूह
दिवाकर गोल्छाको नेतृत्वमा रहेको गोल्छा समूह अन्र्तगतको हिम इलेक्ट्रोनिक्सको पनि छ करोड रुपैयाँ बराबरको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ । हिम इलेक्ट्रोनिक्सको जिम्मा गोल्छा समूहका उदयीमान निर्देशक शेखर गोल्छाको नेतृत्वमा छ ।
गतवर्ष गोल्छा समूहकै अर्को र्फम नियोटेरिक पनि राजस्वको अनुसन्धानमा दोषी पाइएको थियो । यही कम्पनीले अगि्रम मिती राखेर भ्याट विल जारी गरेपछि राजस्वले गोल्छा समूहलाई शंकको घेरामा राखेको थियो । यहींबाट आन्तरिक राजस्व विभागले नक्कली भ्याट विलको कारोवार भैरहेको हुनसक्ने अनुमान गरेको थियो । तर पछि पुतलिसडकको एउटा र्फममा छापा मार्दा दुई सयभन्दा बढी कम्पनीको नक्कली भ्याट बिल फेला पारेपछि मंसिरबाट भ्याट छलिसम्वन्धी अहिलेसम्मकै ठूलो अपरेशन सुरु गरिएको थियो ।
बिशाल समूह
चर्चामा नआउने तर ठूलो व्यवसायिक सञ्जाल भएको विशाल समूहको युनाइटेड डिष्ट्रिव्युटर पनि नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा फसेको छ । आन्तरिक राजस्व विभागले छानविनका क्रममा मल्टिनेशनल कम्पनीको सूचीमा राखेको युनाइटेड डिष्ट्रिव्युटरबाट १० करोड रुपैयाँ बराबरको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ ।
युनाइटेड डिष्ट्रिव्युटरले भारत लगायत तेस्रो मुलुकबाट सौन्दर्य तथा दैनिक उपभोग्य सामान आयात गरेर थोक विक्री गर्दै आएको छ । राजनीतिक रुपमा अर्थमन्त्रीसँग पहुँच भएको यो समूहले बैंक तथा वित्तिय संस्था, इन्सुरेन्स कम्पनी, ट्रेडिङ हाउस लगायतमा लगानी छ ।
विशाल समूहका अध्यक्ष जेपी अग्रवाल एनआईसी बैंकका अध्यक्ष समेत हुन्, समूहका उपाध्यक्ष टीआर अग्रवाल र निर्मल अग्रवाल एनआईसीमा बोर्ड सदस्य छन् । उता यही समूहका उपाध्यक्ष त्रिलोकचन्द्र अग्रवाल भने बैंक अफ एसियाका अध्यक्ष छन् भने अनुज अग्रवाल बोर्ड सदस्य छन् । स्रोतका अनुसार नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा छानविनका लागि दोस्रो सूचीका ४८० र्फममा विशाल समूहका अन्य र्फम पनि छन् ।
भाटभटेनी सुपरमार्केट
यही वर्ष छोरीलाई दाइजोमा दिन ‘एअर कार्गो’मा करोडौं रुपैयाँ खर्च गरेर मर्सिडिज वेञ्च कार झिकाएका मिनबहादुर गुरुङको स्वामित्वमा रहेको भाटभटेनी सुपरमार्केट पनि नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा फसेको छ । महाराजगञ्ज र भाटभटेनीमा गरी दुईवटा सुपरस्टोर सञ्चालन गरिरहेको भाटभटेनी सुपर मार्केटको ८ करोड रुपैयाँ बराबरको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ ।
‘भाटभटेनीको मुद्धा अहिले छानविनमा बाँकी रहेका पाँचवटा कम्पनीमध्येको एक हो, छिट्टै कर निर्धारण हुन्छ’ आन्तरिक राजस्व विभाग स्रोतले अनलाइनखबरलाई जानकारी दियो । भाटभटेनीले पनि नक्कली बिलको झण्डै ७५ प्रतिशत रकम तिर्नुपर्दछ, स्रोतले भन्यो । ‘धेरैजसो नक्कली बिल मारवाडी समुदायसँग सम्वन्धित उद्योगमा फेला परेको थियो, भाटभटेनीमा कसरी पुगेछ कुन्नी’ अनुसन्धानमा संलग्न एक अधिकृतको टिप्पणी थियो ।
बरुण डेभलपर्स
गतवर्ष नेपालमा पहिलोपटक फुड चेन केएफसी र पिज्जा हट भित्र्याएर चर्चामा आएको भारतीय लगानीकर्ता रविजैन ताजपुरीयाको कम्पनी आरजे कर्पको र्फम वरुण डेभलपर्स पनि नक्कली भ्याट बिल प्रकरणमा छ । यसैको प्यारेन्ट कम्पनी आरजे कर्पले नेपालमा पेप्सीको उत्पादक वरुण वेभरेज र केएफसी पिज्जाहटमा लगानी गरेको छ ।
वरुण डेभलपर्सले धापासी काठमाडौंमा पार्कभ्यु होराइजन नामका सुविधासम्पन्न अर्पाटमेन्ट बनाएर विक्री गरेको छ । एउटै अर्पाटमेन्टलाई एक करोड १९ लाखदेखि दुई करोड ५३ लाखसम्म विक्री गर्ने वरुण डेभलपर्सको १५ करोड रुपैयाँको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ । यो कम्पनीका नाममा झण्डै ११ करोड रुपैयाँभन्दा बढी कर निर्धारण गरिएको छ ।
चमेलिया जलबिद्युत आयोजना
नक्कली भ्याट विल प्रकरणमा चमेलिया जलविद्युत आयोजनाको चिनियाँ ठेकेदार कम्पनी पनि फसेको छ । चमेलिया जलविद्युत आयोजनाको सिभिल निर्माणमा ठेक्का पाएको चाइना गेजुवा वाटर एण्ड पावर गु्रप कम्पनीले भेरिएशन बढाउनका लागि नक्कली बिल खरिद गरेको स्रोतले बतायो । झण्डै ६० करोड रुपैयाँको नक्कली भ्याट बिल किनेर परियोजनाले भेरिएशन बढाएको थियो । तर खर्चमा देखाउन भ्याट बिल किने पनि चमेलियाले भ्याट भने तिरेको छैन ।
युनाइटेड बिल्डर्स
यसैगरी यो सूचीमा युनाईटड विल्डर्स पनि परेको छ । अनामनगरमा रहेको मार्फा हाउसबाट ठेकेदारी धन्दा गर्ने सकुन्तलाल हिराचनको कम्पनी युनाइटेड विल्डर्स पनि राजस्व छलीमा फेला परेको ठूलो कम्पनी हो । स्रोतका अनुसार युनाइटेड विल्डर्सबाट १३ करोड रुपैयाँको नक्कली भ्याट बिल फेला परेको छ । त्रिपुरेश्वरमा वल्र्ड ट्रेड सेन्टर बनाएको युनाइेटेड विल्डर्सले वीर अस्पतालको ट्रमा सेन्टर पनि बनाएको थियो । कम्पनी नक्कली भ्याट बिलमा फसेपछि यसै त हिराचनको हालत खराब भएको छ अर्कोतर्फ वल्र्ड ट्रेड सेन्टरबाट पसल भाग्न थालेपछि थप विचल्ली भएको छ । राजधानीमा थुप्रै मलहरु खुल्न थालेपछि वल्र्ड ट्रेड सेन्टरको व्यापार ओरालो लाग्दो छ ।
थलमानले पनि लुटे देश
अरु सबैले नक्कली भ्याट बिलको कारोवार गरेर देश लुटे पनि केही चार्टड एकाउटेण्ट भने सरकारको ढुकुटीबाट सिधै डाँका मार्ने धन्दामा लागेका छन् । उनीहरुले सामान निकासी गरेको नक्कली कागजात पेश गरेर तिर्दै नतिरेको भ्याट सरकारको ढुकुटीमा सिधै निकालेका थिए । यस्तो सूचीमा हिसावकिताव मिलानको काम गर्ने थलमान सुवेदी छन् । थलमान सुवेदीको दुईवटा र्फमले झण्डै ६० करोड रुपैयाँको निकासी देखाएर झण्डै १० करोड रुपैयाँ ‘भ्याट रिफण्ड’ लिएका थिए ।
वानेश्वरमा कार्यालय खोलेका थलमानलाई प्रष्टिकरण दिन आन्तरिक राजस्व विभागले पटक पटक पत्राचार गरे पनि उनी भने फरार छन् । नक्कली कागजात बनाएर राजस्व छलेको सार्वजनिक भएपछि थलमानको कार्यालय बन्द छ । लामो समयदेखि कार्यालय बन्द राखेका थलमान विरुद्ध सञ्चारमाध्यममा दोस्रो पटक सार्वजनिक सूचना आएपछि उनले कार्यालयका कम्युटर र फाइल लगेर हिंडेका छन् । केही दिनअघिमात्रै रात परेपछि उनका सहयोगीहरुले कार्यालय पुगेर फाइल र कम्युटर लगेका थिए ।
 अनलाइनखबर

Friday, April 1, 2011

नेपाली बालकथाको अङ्गे्रजी सङ्ग्रह

जनार्दन बराल

लगभग सवा सय वर्षमा नेपाली बालसाहित्यमा ३ सयभन्दा बढी कृतिहरुको जन्म भएको छ । तर अझै पनि नेपाली बालसाहित्य आफैँ बच्चा बेलैमा रहेको छ । यसले विश्वस्तरीयता अझै प्राप्त गरेको छैन भन्ने गरिएको छ ।
नेपाली बालसाहित्य जति र जुन रुपमा लेखिएको छ त्यो विश्वस्तरमा पुगेको छैन । नेपाली बालसाहित्यको विदेशी भाषामा अनुवाद विरलै हुने गरेको छ । यसले गर्दा पनि विदेशी पाठकहरुले नेपाली बालसाहित्यको स्वाद लिन पाएका छैनन् भने समीक्षकहरुले यसको मूल्याङ्कन गर्न पाएका छैनन् । यही अभाव पूर्ति गर्नका लागि नेपाली बालसाहित्यको अग्रणी संस्था बालसाहित्य समाजले नेपाली बालसाहित्य विशेषगरी कथाहरु अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गराई प्रकाशन गर्ने प्रयास गरेको छ । बालसाहित्य समाजको प्रयासबाट प्रकाशित ुनेपालका बालकथाहरु चिल्ड्रेन स्टोरिज प्रुम नेपाल ले विदेशी पाठकहरुसमक्ष नेपाली बालसाहित्यको स्वाद चखाउने विश्वास लिन सकिन्छ ।
यो चिल्ड्रेन स्टोरिज प्रुम नेपाल पुस्तकमा नेपाली बालसाहित्यमा कलम चलाइरहेका ५२ जना स्रष्टाहरुका कथाहरु अनुवादित छन् । यसमा पुरानो पुस्ताका कथाकारहरु देवकुमारी थापा रमेश विकलदेखि नयाँ पुस्ताका अनुराधा शर्मासम्मका कथाहरु समावेश छन् । त्यसबीचका कथाकारहरुका विभिन्न स्वादका कथाहरु यस कृतिमा पाउन सकिन्छ ।
पुस्तकमा देवकुमारी थापाको ुसुनको पखेटा भएकी चरीु द बर्ड विद गोल्डेन विग्स कथा प्रकाशित छ । एउटा राजकुमारले बोक्सीको पाजाबाट अन्य विभिन्न देशका राजकुमारको उद्धार गरेको प्रसङ्ग यो कथामा छ । त्यो सुनको पँखेटा भएकी चरी पनि बोक्सीको पाजामा परेकी एउटी राजकुमारी हुन्छे । उसको पनि उद्धार गरी राजकुमारले उसैसँग बिहा गर्छ । यो कथा यथार्थभन्दा पनि स्वैरकल्पनामा आधारित छ ।
सङ्ग्रहमा रमेश विकलको ुकिसान र घाँस नखाने गाईु कथा प्रकाशित छ । यो कथामा मुखियाको छोरालाई जस्तै आफ्नो छोरालाई पनि गाईको दूध खुवाउनका लागि एकजना किसानले गाई किनेर ल्याउँछ । भोकाएको गाईलाई घाँस खुवाउनका लागि उसले गाईलाई छानामा चढाउन खोज्छ । तर गाई छानामा चढ्दैन । एउटा छिमेकीले गाईलाई घाँस खुवाउने काइदा सिकाइदिएर दही खान्छ । यो गाईलाई छानामा चढाउन खोज्ने मूर्ख किसानको कथा हो ।
शान्तदास मानन्धरको ुसगुनको पेस्तोल र उसको रकेटु सगुन्स पेस्तोल एन्ड हिज रकेट कथा तिहारको परिवेशलाई चित्रण गरिएको कथा हो । यस कथामा बारुद पड्काउने सगुनको पेस्तोल हराउँछ । उसले जति खोजे पनि भेट्दैन । त्यसपछि ऊ रुन्छ । आमाले उसलाई फकाउन भनेर केही पैसा दिनुहुन्छ । उसले त्यो पैसाले रकेट पटाका किनेर ल्याउँछ र भाइसँग मिलेर सल्काउँछ । तर त्यो रकेट आकाशतिर नगएर एकजना काकाको घरमा छिर्छ । त्यो घरमा त्यसका माध्यमबाट आगो सल्कन्छ । त्यो आगोलाई छिमेकीहरु मिलेर निभाउँछन् । आफूले गल्ती गरेको कुरा सगुनले महसुस गर्छ । तर कथामा यस्तो गर्नु हुँदैनथ्यो भनेर अर्ती दिइएको छैन । यसप्रकार यो कथा एक उत्कृष्ट कथाका रुपमा छ ।
यस्ता र अन्य धेरै कथाहरु यस सङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित छन् । अघिल्लो पुस्ताका कृष्णप्रसाद पराजुली जनकप्रसाद हुमागाईं विश्वम्भर चाचल प्रेमा शाह गोपाल पराजुली माया ठकुरीदेखि लिएर पछिल्लो पुस्ताका शौरभकिरण श्रेष्ठ विजयराज आचार्य कार्तिकेय घिमिरे अनन्तप्रसाद वाग्ले कृष्णदीप सिग्देल राजेन्द्रभक्त जोशीसम्मका कथाहरु यस सङ्ग्रहमा छन् ।
तर यस सङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित कथाहरु सबै स्तरीय छैनन् । कतिपय कथाहरु त कथा भन्न पनि नसुहाउने किसिमका छन् । बालसाहित्य समाजको सदस्य भएकै आधारमा कथा छनोट गरिएकाले पनि यसो भएको हुनसक्छ । तत्कालीन समयमा बालसाहित्य समाजको सदस्य नभएका तर राम्रो कथा लेखिरहेका कथाकारहरुलाई यस सङ्ग्रहमा समावेश गरिएको छैन । विशेषगरी विदेशी समीक्षकहरुलाई लक्ष्य गरेर प्रकाशित गरिएको यो सङ्ग्रहका कथाहरु उत्कृष्ट हुनुपथ्र्यो । किनभने विदेशी पाठकहरुले नेपाली बालकथाको स्तर यही र यस्तै सङ्ग्रहका कथा पढेर थाहा पाउने हो । फेरि नेपाली बालसाहित्यको प्रतिनिधिमूलक संस्था नेपाल बालसाहित्य समाजले प्रकाशन गरेको पुस्तकलाई विदेशीहरुले मानक पनि मान्नुपर्ने अवस्था छ । त्यसैले यो कथा प्रकाशन गर्ने क्रममा व्यक्तिभन्दा पनि स्तरीयतालाई ध्यान दिइएको भए सुनमा सुगन्ध हुने थियो ।
यो कथासङ्ग्रहको संयोजन प्रमोद प्रधान अनन्तप्रसाद वाग्ले र शर्मिला खड्का दाहालले गरेका छन् । यसमा चित्र बनाउने काम युवक श्रेष्ठले गरेका हुन् । नेपाली बालसाहित्यमा कलम चलाउने नयाँदेखि पुराना पुस्तासम्मका कथा एकै ठाउँमा पढ्न पाइने हुनाले अङ्गे्रजीमा पढ्न चाहने पाठकहरुका लागि यो पुस्तक उपयोगी छ ।
  
Kathmandu, March 30, 2011.